نکته در نکته! از دوم ! ازسوم!از پیش!

لنفوسیتها، انواعی از گلبولهای سفید هستند که در واکنشهای ایمنی اختصاصی نقش دارند. این سلولها، علاوه بر آنکه همانند سایر سلولهای خون در مغز قرمز استخوان تولید می شوند، در بافتهای لنفی همانند طحال، تیموس و لوزه ها نیز به وجود می آیند؛ به نحوی که تعداد کمی از لنفوسیتها در مغز استخوان ساخته می شوند و بیشتر آنها به وسیله بافت لنفی به وجود می آیند. (ص 108 کتاب زیست شناسی سال دوم)

نکات مهم قابل توجه در این تصویر عبارتند از:

صفرا از کبد توسط یک مجرا خارج می شود و در اکثر مواقع، به کیسه صفرا می رود. پس از ورود غذا به دوازدهه، کیسه صفرا منقبض می شود و صفرا از طریق مجرایی که از پشت دوازدهه عبور می کند و در انتها با مجرای لوزالمعده مشترک است، به دوازدهه می ریزد. به این ترتیب، صفرا و ترشحات برون ریز لوزالمعده (بیکربنات و آنزیمها) از طریق یک مجرای مشترک به دوازدهه وارد می شوند. از آنجا که خنثی کردن اسید معده بر عهده صفرا و بیکربنات است، امکان بروز زخمهای دوازدهه در بخش قبل از ورود ترشحات کبد و لوزالمعده به دوازدهه، بیشتر است.

در مراحل ساخته شدن پلی پپتیدی با n آمینو اسید:

_ با در نظر گرفتن کدون پایان، (n+1) کدون در ترجمه شرکت دارند

_ کدون آغاز (کدون شماره 1) در جایگاه A قرار نمی گیرد و کدون پایان (کدون شماره n+1) در جایگاه p قرار نمی گیرد؛ بنابراین n کدون (از کدون شماره 1 تا کدون شماره n ) در جایگاه pو n کدون (از کدون شماره 2 تا کدون شماره n+1) در جایگاه Aقرار می گیرد.

_ تعداد tRNA های قرار گرفته در جایگاه P برابر با تعداد آمینواسیدها (n) است و تعداد tRNA های قرار گرفته در جایگاه A از تعداد آمینواسیدها یکی کمتر (n-1) است.

_ تمامی وقایع مرحله ادامه ترجمه، (n-1) بار انجام می شوند و مثلا ریبوزوم (n-1) بار بر روی mRNA حرکت می کند.

20 آبان

نکات بسيار مهم اين تصوير عبارتند از :

سلولهای نگهبان روزنه در اثر دریافت آب از سلولهای اطراف خود (بقیه سلولهای اپیدرمی) دچار تورژسانس می شوند و از هم دور می شوند

که نتیجه آن باز شدن منفذ روزنه است. در حالت برعکس، هنگامی که سلولهای نگهبان روزنه آب از دست می دهند، منفذ روزنه بسته می شود.

با توجه به نقش آبسیزیک اسید در بسته شدن روزنه، می توان وقایع شکل 2 (راست) را به این هورمون گیاهی نسبت داد.

نکته جالب دیگری که در این شکل به چشم می خورد، وجود کلروپلاست در سلولهای نگهبان روزنه است که نشاندهنده توانایی فتوسنتز در این سلولهاست. به طور کلی، برخی از سلولهای سه نوع بافت گیاهی، قدرت فتوسنتز دارند، که عبارتند از: پارانشیم، کلانشیم و اپیدرم. البته به خاطر داشته باشید که در هیچ کدام از این سه نوع بافت، همه سلولها قدرت فتوسنتز ندارند.

کپسول باکتریها، پوشش چسبناکی از جنس پلی ساکارید است که در برخی باکتریها وجود دارد و دیواره باکتری را احاطه کرده است. کپسول باکتریها از سلول باکتری محافظت می کند و در چسبیدن باکتری به سطوح مختلف مثل سنگهایی که در مسیر جریان سریع آب قرار دارند یا بافتهای بدن انسان کمک می کند. در باکتریهای بیماریزا مثل استرپتوکوکوس نومونیا، کپسول باکتری را در برابر دستگاه ایمنی بدن حفظ می کند. دقت کنید که استرپتوکوکوس نومونیای فاقد کپسول، دیواره دارد.

نکات بسيار مهم اين تصوير عبارتند از :

لايه هاي تشکيل دهنده دو سر استخوان دراز به ترتيب از خارج به داخل عبارتند از: غضروف، استخوان متراکم و استخوان اسفنجي که حفرات آن از مغز قرمز استخوان پر شده است.

لايه هاي تشکيل دهنده بخش مياني (تنه) استخوان دراز به ترتيب از خارج به داخل عبارتند از: بافت پيوندي رشته اي، استخوان متراکم و حفره مرکزي استخوان که از مغز زرد استخوان پر شده است.

مغز قرمز استخوان، محل ساخته شدن گلبولهاي خون است و در مغز زرد استخوان، گلبول سازي انجام نمي شود. مي دانيم که تا حدود 5 سالگي، تمامي بخشهاي مغز استخوانهاي دراز، خونسازي مي کنند؛ در نتيجه، مي توان نتيجه گرفت که تا 5 سالگي، حفره مياني تنه استخوانهاي دراز نيز داراي مغز قرمز است و پس از آن، مغز استخوان در اين بخش تبديل به مغز زرد مي شود.

در گردش عمومی خون که از بطن چپ آغاز می شود و به دهلیز راست ختم می شود، همه سرخرگها خون روشن و همه سیاهرگها خون تیره دارند.

در گردش ششی خون که از بطن راست آغاز و به دهلیز چپ ختم می شود، همه سرخرگها خون تیره و همه سیاهرگها خون روشن دارند.

گردش خون جفت از طرف مادر جزء گردش عمومی و از طرف جنین شبیه به گردش ششی است؛ یعنی سرخرک مادری خون روشن و سیاهرگ مادری خون تیره دارند، ولی سرخرگهای بند ناف (بند ناف دو سرخرگ دارد) خون تیره دارند و سیاهرگ بند ناف خون روشن دارد. به این ترتیب، بند ناف دو رگ با خون تیره و یک رگ با خون روشن دارد.

+ نوشته شده در شنبه ۲۵ آبان ۱۳۸۷ ساعت 20:28 توسط محمدرسول فلاح |

قوقولی قو قو(3)!

می خواهیم از مطالبی که در صفحات پیشین مطالعه کردید، استفاده کنیم. فرض کنید یک محقق هستید و مسئله زیر به عنوان موضوع پژوهش شما معین شده است. سینه سرخها در شبهای زمستان نزدیک تیرهای چراغ برق می‌نشینند و تا صبح آواز می‌خوانند. اما آواز سینه سرخهای دوبلین ( پایتخت ایرلند) هرگز در شب شنیده نشده است. جالب اینست که سینه سرخهای ساکن ولز ( که خصوصیات ژنتیکی مشابهی با سینه سرخهای ایرلندی دارند. ) شبها روی شاخه‌ها می‌نشینند و نغمه سرایی می‌کنند. به نظر شما دلیل این تفاوت چیست؟

خوب فکر کنید و روش تحقیق پیشنهادی خودتان را مشخص کنید.
سپس راهی را که یک تیم تحقیقاتی واقعی در این مورد به کار گرفته است، بخوانید.
راه حل خودتان را با آن مقایسه کنید و نقایص آن را مشخص نمایید.

محققان انگلیسی برای پیدا کردن پاسخ به شیوه زیر عمل کردند:

آنها تعدادی نوار از صدای سینه سرخها ضبط کرده بودند.

نیمه شب به میان جنگل رفتند و پس از روشن کردن تعدادی نورافکن در نواحی مختلف، نوارها را با بلندگو در محیط پخش کردند. سینه سرخها به محض شنیدن صدای نوار شروع به خواندن کردند.

شب بعد همین کار را تکرار کردند. فقط این بار نورافکن‌ها خاموش بود. هیچ سینه سرخی آواز نخواند.

دانشمندان حدس زدند شاید دلیل ساکت شدن سینه سرخها اینست که در تاریکی احساس خطر می‌کنند. سپس برای امتحان کردن درستی فرضیه خود دوباره راهی جنگل شدند. محیط را روشن کردند، اما این بار به جای آواز سینه سرخ صدای جغد پخش کردند.

نتیجه واقعا عجیب بود. سینه سرخها نه تنها ساکت نشدند، بلکه با تمام وجود شروع به آواز خوانی کردند. انگار می‌خواستند به جغد بگویند: " به من نگاه کن. من سالم و قوی هستم و می‌توانم از قلمرو خودم دفاع کنم، حتی اگر شکارچی هایی مثل تو در کمین باشند.

" بعد از اتمام این مراحل، تیم تحقیقاتی به دوبلین سفر کرد. تمام کارهایی که در ولز انجام شده بود، مجددا تکرار شد. نتیجه باز هم عجیب بود. جغدهای قهوه ای درجنگلهای ولز فراوان هستند، در حالی که تعداد آنها در ایرلند بسیار کم است. با این وجود سینه سرخهای ایرلندی حتی بعد از پخش شدن نوار هم شروع به آواز خواندن نکردند. سرپرست تیم تصمیم گرفت که همین آزمایش‌ها را یک بار دیگر در روز تکرار کند. این بار سینه سرخهای ایرلندی هم مانند ولزی‌ها شروع به خواندن کردند. محققان حدس زدند که باید شکارچی خطرناکی در ایرلند باشد که در ولز نیست. اما مجبور بودند مدرکی برای اثبات فرضیه خود پیدا کنند. این مدرک بسیار زودتر از زمان مورد انتظار یافته شد. در جنگلهای ایرلند تعدادی جغد گوش دراز زندگی می‌کند. این جغدها ( نسبت به جغدهای قهوه ای ) علاقه بیشتری به خوردن پرندگان دارند. پس خطری که جان سینه سرخ را تهدید می‌کند، بیشتر است. پرنده در تاریکی جایی را نمی بیند. پس ریسک نمی کند و ترجیح می‌دهد شب را در سکوت کامل سپری کند.

یادتان باشد که در صفحات پیشین گفتیم پرنده یا برای جفت یابی آواز می‌خواند یا برای حفظ قلمرو. هر دوی اینها را می‌خواهد تا بقای گونه خود را تضمین کند. اگر قرار باشد آواز خواندن به قیمت جان او تمام شود، بهتر است ساکت بماند تا خطر برطرف شود.

+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۲ آبان ۱۳۸۷ ساعت 22:44 توسط محمدرسول فلاح |

قو قولی قوقو (2)!!

بهترین زمان برای شنیدن آواز پرندگان، سپیده دم است. در تمام نقاط جهان، از جنگلهای استوایی گرفته تا نواحی شمالی اروپا، آوای پرندگان در سپیده دم بیشتر از سایر اوقات شبانه روز شنیده می‌شود. معمولا این پرندگان نر هستند که آواز می‌خوانند، اما به راستی چرا؟ هنگام سحر معمولا نسیم ملایمی می‌وزد. سر و صدای سایر جانوران نیز آغاز نشده است. پس صدای پرنده تا دور دست‌ها به خوبی شنیده می‌شود. آوازی که صبح خوانده می‌شود، 20 مرتبه مؤثرتر از آواز نیمروز است. علاوه بر این، پرنده در این موقع روز نمی تواند کار دیگری انجام دهد. هوا هنوز روشن نشده و حشرات به سختی دیده می‌شوند. بسیاری از حشرات هم به خاطر خنکی هوا ترجیح می‌دهند روی زمین بمانند. پس شکار کردن مشکل است.

وقتی پرنده ای بعد از گذراندن یک شب سرد ( که در آن هیچ چیز نخورده است. ) آواز می‌خواند، نشان می‌دهد که بسیار قوی است. شاید می‌خواهد با آواز خواندن خود به پرنده های ماده بگوید: " من از نظر جسمی توانایی لازم برای جفت گیری را دارم ". پرنده نر با تمام توان چهچه می‌زند تا ثابت کند آنقدر انرژی دارد که می‌تواند مقدار زیادی از آن را صرف کار بیهوده ای چون آواز خواندن کند. بیشتر پرنده های ماده هم هنگام سحر در آشیانه خود هستند و می‌توانند آواز او را بشنوند. اگر پرنده ی ساکن قلمرو همسایه در طول شب شکار شده باشد یا به هر دلیل مرده باشد، صدای او شنیده نمی شود. پس می‌توان قلمرو او را تصرف کرد و غذای بیشتری به دست آورد. بنابراین سپیده دم زمان بسیار مناسبی برای آواز خواندن است.

اما این فقط یک روی سکه بود. روی دیگر چندان جالب نیست. فرض کنید یک شکارچی گرسنه هستید و در طول شب خوراک کافی پیدا نکرده اید. صبح در حال جستجو برای پیدا کردن طعمه اید. ناگهان صدای پرنده ای را می‌شنوید که روی درختی در نزدیکی شما مشغول آواز خواندن است. پرنده سرگرم نغمه سرایی خود است و توجه چندانی به اتفاقات دور و برش ندارد. دیگر چه می‌خواهید؟ همه شرایط برای سیر شدن شما مهیاست. پس اگر آواز پرنده ای برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، می‌توان گفت پرنده بسیار زیرکی است. چون می‌تواند خود را از چنگال شکارچیانی که در کمین هستند، در امان نگهدارد. این یعنی یک امتیاز دیگر برای جلب توجه ماده ها!

اما مشکل دیگری هم هست. همه می‌خواهند سر صبح آواز بخوانند. باید برای پیروز شدن رقابت کرد. دردسر وقتی بیشتر می‌شود که آواز دو پرنده همسایه شبیه هم باشد. در جنگلهای بلوط کالیفرنیا دو پرنده زندگی می‌کنند که همین شرایط را دارند. آنها راه حل خوبی برای این مسئله یافته اند. ساعت اول صبح به آواز خواندن پرنده اول اختصاص دارد. پرنده دوم صبر می‌کند تا نوبت او برسد. ساعت بعد، زمان آواز پرنده دوم است. این روند تا پایان سپیده ادامه پیدا می‌کند.

همیشه رقابت کردن بهترین راه نیست.بعضی پرنده‌ها مشکل خود را از طریق دیگری حل می‌کنند، مثلا بلبل شب‌ها آواز می‌خواند. وقتی که سایر پرنده‌ها در خواب هستند و رقیبی در کار نیست.اما راه حل بلبل هم برای او دردسرهایی دارد.

اینجا را ببینید تا بفهمید چه دردسری

+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۲ آبان ۱۳۸۷ ساعت 22:40 توسط محمدرسول فلاح |

قوقولی قوقو!(1)

چرا آواز؟

پرنده‌ها در هر محیطی که باشند، صدای آنها به گوش می‌رسد. آنها آواز خود را طوری تغییر می‌دهند که در محیط زندگیشان به خوبی شنیده شود. آواز یک پرنده میزان قدرت، سلامت و هوشیاری او را نشان می‌دهد، چون خواندن به انرژی نیاز دارد. تنها پرندگان قوی می‌توانند آوازی بلند و مداوم بخوانند و در عین حال مراقب باشند که طعمه درندگان نشوند. به نظر می‌رسد که بلندترین آواز جهان پرندگان متعلق به مرغ شاخه نشین ( Superb Lyrebird ) باشد. آواز بوتیمار هم یکی از بلندترین آوازهاست. علاوه بر این صدای بوتیمار تا فاصله زیادی از محل سکونت او شنیده می‌شود. بوتیمار شب و روز آواز می‌خواند به این امید که یک ماده به قلمرو او بیاید.

اما بدون شک صدای کاکاپو ( نوعی طوطی ساکن نیوزلند، Kakapo ) از آواز همه پرندگان بیشتر پیش می‌رود. ترفندی که او برای تقویت صدای خود به کار می‌برد، بی نظیر است. او ابتدا با پاهای خود چاله ای حفر می‌کند. سپس در این گودال می‌نشیند و هوا را به درون کیسه های هوای خود می‌کشد تا آنها را به آرامی پر کند. وقتی این کیسه‌ها پر از هوا می‌شوند، حجم آنها دو برابر می‌شود. سپس پرنده شروع به خواندن می‌کند. صدای او تا شش کیلومتر دورتر به گوش می‌رسد. کاکاپو ممکن است بیش از سه ماه هر شب برای پیدا کردن جفت آواز بخواند.

پرنده‌ها صدایی را ترجیح می‌دهند که در محیط زندگی آنها تا مسافت دورتری شنیده شود. در جنگل صدا به درختان برخورد می‌کند و توسط برگ‌ها جذب می‌شود. در چنین شرایطی یک آوای کوتاه و یکنواخت بهترین سیگنال است. اگر پرنده دیگری یک بار آن را بشنود، می‌تواند صبر کند تا آواز دوباره تکرار شود؛ و اگر بخواهد می‌تواند به راحتی آن را دنبال کند و به خواننده آواز برسد. برخی پرنده های ساکن نواحی جنگل از صداهای زیر استفاده می‌کنند، چون این صدا پس از برخورد با زمین و درختان تغییری پیدا نمی کند. پرنده هایی که در دشت‌ها زندگی می‌کنند، صداهای وزوزی ( Buzz ) را ترجیح می‌دهند. زیرا چنین صدایی در یک ناحیه باز مانند دشت، چمنزار یا ساوان، تا فواصل بسیار دور شنیده می‌شود.

آب جاری در رودخانه و جویبار سر و صدای زیادی ایجاد می‌کند و باعث می‌شود که صداهای دیگر به راحتی تشخیص داده نشود. اردک های آبی رنگ نیوزلند برای غلبه بر این مشکل، از آواهایی با فرکانس بالا استفاده می‌کنند.

شاید دیده باشید که بیشتر پرندگان قبل از شروع آواز، روی مکانهای بلند می‌روند. این کار برای آنست که صدایشان بهتر شنیده شود. وقتی پرنده از بالای یک درخت، یا روی نرده حیاط آواز بخواند، صدایش تداخل کمتری با موانع موجود در محیط پیدا می‌کند.

دسته ای از چکاوک‌ها راه عجیبی برای این کار پیدا کرده اند. چکاوک در آسمان اوج می‌گیرد و پس از مدت کوتاهی توقف، ناگهان خود را به سمت پایین رها می‌کند. در همین حال شروع به آواز خواندن می‌کند.

به هر حال هر گونه ای راه حلی برای خود یافته است، اما به راستی چه پیامی با این آواز منتقل می‌شود که ارزش صرف این همه انرژی را دارد؟ خواندن آواز خطرناک هم هست، چون ایجاد این همه سر و صدا توجه شکارچی‌ها را به سوی پرنده جلب می‌کند.

آواز پرنده دو هدف اصلی دارد: دفاع از قلمرو و جفت یابی.

بیشتر اوقات این پرنده نر است که آواز می‌خواند. اگر پرنده نر قلمرو خوبی داشته باشد، می‌تواند یک جفت مناسب پیدا کند و با موفقیت زاد و ولد نماید. پرنده حدود قلمرو خود را با آواز خواندن در آن مشخص می‌کند. این آوازها معمولا ساده و کوتاه هستند. پرنده های همسایه آواز همدیگر را می‌شناسند و تا وقتی که هر کس در محدوده خودش باشد، مشکلی پیش نمی آید. اما یک آوازخوان بیگانه یعنی یک تهدید برای قلمرو، پس باید با یک آواز قوی به او نشان داد که اینجا صاحب دارد.

غالبا پرنده در بین آواز خود سکوت می‌کند و منتظر می‌ماند تا جواب بشنود. او از این راه می‌تواند متوجه شود که مهاجمی وارد محدوده او شده یا نه. بعضی از گونه های پرندگان، برای دور کردن دشمن روش بسیار جالبی را به کار می‌گیرند. آنها چند نوع آواز مختلف را با هم اجرا می‌کنند. پرنده تازه واردی که آوازها را می‌شوند، فکر می‌کند در این ناحیه پرندگان زیادی زندگی می‌کنند و در نتیجه سهم او از منابع غذایی موجود ناچیز است. پس ترجیح میدهد به دنبال محل دیگری برود.

اما پرنده نر وقتی بخواهد توجه ماده‌ها را جلب کند، آوازهای طولانی و پیچیده می‌خواند. ماده‌ها آواز را می‌شنوند، اما معمولا جوابی نمی دهند. آنها پیش از آنکه تصمیم خود را بگیرند، چندین روز وقت صرف می‌کنند و آواز نرهای مختلف را می‌شنوند. نرهایی که آوازهای پیچیده تری بخوانند، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. علاوه بر این نرها هر چه آوازهای بیشتری بدانند، امکان موفقیت آنها نیز افزایش می‌یابد.

باسترک قهوه ای ( Brown Thrusher ) در آوازخوانی رکورد دار است. او بیش از دو هزار آواز مختلف اجرا می‌کند. سعد ( Sedge Warbler ) نیز می‌تواند آوازهای طولانی و پیچیده ای بخواند. امکان ندارد سعد نر در طول عمر خود آوازی را دوبار به طور یکسان اجرا کند. هر آواز او تقریبا از 50 جزء تشکیل شده است که ترتیب و انتخاب آنها دائما تغییر می‌کند.

سسک های مرداب ( March Wren ) برای تصاحب بهترین باتلاق با هم رقابت می‌کنند. این پرنده‌ها بومی مناطق غربی آمریکا هستند. تعداد مرداب های این نواحی محدود است. پرنده نر آواز می‌خواند و پس از آن مدتی مکث می‌کند تا آواز پرنده رقیب را بشنود. نری که پیچیده ترین آواز را بخواند، بیشتر از همه مورد توجه ماده هاست و زودتر از بقیه جفت یابی می‌کند. جالب است بدانید که وقتی سسک‌ها از مهاجرت برمی گردند، نرها آنقدر آواز می‌خوانند تا یک جفت مناسب برای خود پیدا کنند. اما پس از جفت یابی پرنده نر ناگهان آواز خود را عوض می‌کند و فقط یک آواز ساده و کوتاه اجرا می‌کند تا محدوده قلمرو خود را مشخص کند.

برخی گونه‌ها برای گسترش دادن آوازهای خود از صدای سایر پرندگان تقلید می‌کنند. مشهورترین مقلدان در دنیای پرندگان، چکاوک مرداب، مرغ مقلد، مرغ مینا، سار، مرغ آلاچیق و سینه سرخ آفریقایی هستند. سارهای اسکاتلند صدای گوسفندان را تکرار می‌کنند، در حالی که گروهی دیگر از سارها در منطقه اکسفورد انگلستان از موتور اتوبوس تقلید می‌کنند.

پرنده ای که در شکل زیر می‌بینید مرغ شاخه نشین ( Superb Lyrebird ) نام دارد و در جنگلهای متراکم استرالیا زندگی می‌کند. او می‌تواند آواز دوازده گونه دیگر را تقلید کند. وقتی دانشمندان در حال فیلمبرداری از محل زندگی او بودند، او صدای دوربین را یاد گرفت و تعجب همه را برانگیخت. عجیب تر آنکه این پرنده می‌تواند صدای اره برقی و بوق ماشین را هم تقلید کند.

چکاوک مرداب در زمستان به آفریقا مهاجرت می‌کند و در تابستان به اروپا بازمی گردد. او علاوه بر آواز پرنده های اروپایی، آواز بسیاری از پرندگان آفریقایی را هم یاد می‌گیرد. چکاوک آواز 70 نوع پرنده مختلف را می‌آموزد و تکرار می‌کند. پرنده ماده با شنیدن این آوازها می‌فهمد که او به کدام ناحیه از آفریقا مهاجرت کرده و به احتمال قوی، نری را انتخاب می‌کند که به همان ناحیه ای رفته که خود او زمستان را در آن گذرانده است.

اگرچه در بیشتر گونه‌ها پرنده های نر آواز می‌خوانند، اما گاهی ماده‌ها نیز هنرنمایی می‌کنند. گونه ای پرنده ساکن دامنه های آلپ شناخته شده است که در آن، پرنده ماده برای جلب توجه نرها آواز می‌خواند. جفت گیری با نرهای متعدد، برای او یک مزیت محسوب می‌شود؛ چون بعدا همه آنها در پرورش جوجه به او کمک می‌کنند.

یک نمونه دیگر، توکای بال قرمز است. توکای ماده در فصل زاد و ولد دو نوع آواز می‌خواند. یک آواز را برای برقراری ارتباط با جفت خود به کار می‌برد، ولی آواز دیگر را فقط وقتی می‌خواند که ماده های دیگر نزدیک شوند. به نظر می‌رسد آواز دوم نوعی هشدار به پرنده مهاجم باشد.

سینه سرخ اروپایی هم جزو این دسته از پرنده‌ها محسوب می‌شود. در زمستان پرنده نر و ماده با هم آواز می‌خوانند، زیرا هر یک از آنها قلمرو جداگانه ای دارند. این کار به آنها کمک م