فلسفه آنهم در نشخوار !نشخوار یا نه نشخوار !

نشخوار

در فصل گوارش در کتاب زیست شناسی سال دوم با فرآیند نشخوار در علفخوارانی مانند گاو، گوسفند، بز و گوزن آشنا شده اید و می دانید که این علفخواران، غذای خود را نیمه جویده می بلعند و پس از مدتی، مجددا این غذای نیمه جویده را به دهان خود باز می گردانند و کاملا می جوند. اکثر دانش آموزان تصور می کنند که این عمل، در ارتباط با موضوع گوارش سلولز در این جانواران است. جالب است بدانید که نشخوار برای گوارش سلولز لازم نیست. پس فلسفه این فرآیند چیست؟

ابتدا به این مضوع توجه کنید که علفخوارانی مانند فیل و اسب، نشخوار نمی کنند و سلولز را در روده بزرگ خود گوارش می کنند. به این ترتیب روشن می شود که عمل نشخوار برای گوارش سلولز ضروری نیست. در واقع، عمل نشخوار در علفخوارانی مانند گاو، یک فرآیند تکاملی در ارتباط با غذایابی بهینه ( فصل رفتارشناسی کتاب پیش دانشگاهی) است.

یک گاو وحشی را تصور کنید که هزاران سال پیش در چراگاه های آفریقا مشغول علف خوردن بوده است. دشمن این گاو، مثلا یک یوزپلنگ، از او بسیار سریعتر است و در محیط علفزار، استتار بهتری نیز دارد. به این ترتیب، گاو در حال چریدن شکار مناسبی برای او محسوب می شود و به راحتی مشخص است که هر چه مدت توقف گاو در چراگاه بیشتر باشد، شانس شکار شدنش نیز بیشتر است. از سوی دیگر، گاو برای تامین انرژی مورد نیازش، باید به اندازه کافی علف بخورد. چگونه ممکن است که گاو در مدت کوتاهی مقدار زیادی علف بخورد؟

فرآیند نشخوار در پاسخ به این پرسش تکامل یافته است. گاو با حذف زمان لازم برای جویدن کامل، مقدار زیادی علف را در مدت کوتاهی به صورت نیمه جویده می بلعد و از منطقه خطر (چراگاه) دور می شود. حالا او می تواند در گوشه ای بنشیند و غذای نیمه جویده خود را با خیال راحت نشخوار کند.

چرا این فرایند در تکامل علفخوارانی مانند اسب و فیل رخ نداده است؟ کاملا واضح است. سرعت اسب و جثه فیل شانس شکار شدن آنها را در هنگام چریدن به حداقل رسانده است و به همین دلیل آنها ترسی از توقف طولانی مدت در علفزار ندارند. در کتاب پیش دانشگاهی می خوانیم که اجداد اسبهای امروزی در جنگل زندگی می کردند و جثه کوچکتری از اسبهای امروزی داشتند با تغییر محل زندگی اسب از جنگل به علفزار، بزرگ شدن تدریجی جثه اسبها خطر شکار شدن آنها در این محیط جدید را کاهش داده است و به همین دلیل، آنها نیازی به نشخوار کردن غذای خود ندارند.

انزیم داریم تا انزیم!!

نزیمهای تجزیه کننده و سازنده نشاسته و گلیکوژن

 

آنزیم تجزیه کننده نشاسته هم در جانوران وجود دارد و هم در گیاهان؛ با این تفاوت که این آنزیم در گیاهان یک آنزیم درون سلولی و در اغلب جانوران (جانوران دارای گوارش برون سلولی) برون سلولی  است.

آنزیم سازنده نشاسته در جانوران وجود ندارد و ویژه گیاهان است.

آنزیم تجزیه کننده گلیکوژن در جانوران به دو شکل وجود دارد: درون سلولی در سلولهایی مانند کبد و ماهیچه که گلیکوژن ساخته شده در این سلولها را تجزیه می کند و برون سلولی (در دستگاه گوارش ) که گلیکوژن موجود در غذاهای جانوری را تجزیه می کند.

آنزیم سازنده گلیکوژن در گیاهان وجود ندارد و ویژه جانوران است.

درس خواندن برای کنکور

درس خواندن برای کنکور
        مطلب را با این سؤال آغاز می کنم که آیا درس خواندن برای کنکور با درس خواندن برای امتحان پایان سال متفاوت است؟       در پاسخ باید گفت وقتی به نتایج امتحان پایان سال یک درس و نتایج کنکور همان در س نگاه می کنیم می بینیم در بعضی مواقع تفاوتهای زیادی به چشم می خورد مثلا ممکن است شخص در امتحان نمره بالایی گرفته باشد ولی در کنکور بر خلاف تصور رتبه خوبی کسب نکرده باشد بر عکس این حالت هم امکان دارد.
    وقتی ما برای پایان سال درس می خوانیم رقابتی با دیگران انجام نمی دهیم یعنی نمره ما درهر حالتی ربطی به نمره دیگران ندارد اما  در کنکور رقابتی یا یهتر بگوئیم مسابقه ای در میان است که کمترین تغییر در جواب ما می تواند در کل تاثیرخیلی کمی( به دلیل شرکت تعداد زیاد افراد ) بگذارد ولی این تغییر برای ما می تواند سرنوشت ساز باشد.
    مهمترین موضوع این است که سوالات پایان ترم تشریحی است هر سؤال از محلی مشخص مطرح می شود وکمی اشاره به موضوع می تواند مقداری از نمره را نصیب ما کند در صورتی که در سؤال چهار گزینه ای ممکن است حتی در مورد موضوع سؤال اطلاع کمی هم داشته باشیم ولی تا دقیقا جواب را ندانیم این موضوع کمکی به ما نمی کند حتی شاید به ضرر ما هم تمام شود به این دلیل که اطلاع کم از موضوع معمولا ما را به شک انداخته و امکان اینکه جواب را اشتباه علامت بزنیم وحتی نمره منفی بگیریم زیاد است.
    پس قبل از شروع برای مطالعه باید برنامه ای برای نوع درس خواندن داشته باشیم.بسته به تعداد افراد نوع در س خواندن می تواند متفاوت باشد ولی یک قاعده کلی وجود دارد وآن این است که برنامه ای را در نظر می گیریم، باید قابل اجرا باشد ومطلب مهم تر اینکه حتما آن را در زمانی که تعیین کردیم انجام دهیم یعنی در ساعتی که برای در س خواندن در نظر گرفته ایم هیچ کاری غیراز برنامه انجام ندهیم و خیلی راحت و بی تعارف به هر کسی که می خواهد باشد بگوئیم این ساعت را برای مطالعه در نظر گرفته اید. شروع هر کاری مشکل است ولی باید قبول کنیم تا از کاری لذت نبریم موفقیت خوبی در آن کار نمی توانیم داشته باشیم مخصوصا در کاری مثل این که موفقیت آن هم در سطح بالای خود لازم دارد.
    ابتدا باید تصمیم جدی بگیریم بعد برای هر درسی روشی را انتخاب کرده و اجرا کنیم استفاده از تجربه و راهنمایی های دیگران می تواند کمک زیادی به ما بکند چون اگر خودمان بخواهیم روشی را تجربه کنیم ممکن است باعث از دست رفتن یک سال از عمر ما شود.تنوع درسها واینکه هر درسی روش خواندن خودش (برای کنکور) را دارد میتواند وقت زیادی از ما بگیرد.                                                                                                بالا
       در زیر روشهایی برای درس زیست شناسی پیشنهاد می شود
     قبل از اینکه ما درس یا موضوع را کامل متوجّه شویم نباید به سراغ سؤال چهار گزینه ای آن موضوع برویم ، البته بعضی افراد ازاین روش استفاده می کنند ولی حداقل در زیست شناسی نمی تواند روش مناسبی باشد،هر سؤالی نکته ای دارد مخصوصا تاکید روی سوالات کنکور سالهای قبل می باشد چون این سوالات از نظر طراحی خیلی شبیه به سوالاتی است که قرار است ما جواب دهیم ومی تواند بهترین تمرین برای ما باشد .وقتی ما قبل از خواندن موضوع سؤال ، به جواب آن نگاه کنیم دیگر آن سؤال ارزش تمرین برای ما ندارد.
   خلاصه پاراگراف قبل اینکه آغاز خواندن برای کنکورمانند مطالعه برای امتحان پایان سال و پاسخ به سوالات تشریحی می باشد.  هدف ما فقط درک مطلب است.
         روش اوّل:(مخصوص دانش آموزانی که پیش دانشگاهی را تمام کرده یا امسال می خوانند)
    1- خواندن روزنامه ای- در این روش کتاب را به شکل کلّی مثل خواندن روزنامه می خوانیم .وقتی مطلبی را در روزنامه می خوانیم بطور کلّی مطلب را متوجّه شده ایم ومعمولا اگر از جزيیات مطلب از ما پرسیده شود باید دوباره به متن نگاه کنیم تا بتوانیم جواب دهیم.شروع خواندن به این روش چند مزیت دارد از جمله اینکه معمولا در کتابهای سال جدید مطالبی کم یا زیاد می شود که ما از آنها اطلاع پیدا می کنیم-مطالبی که قبلا خواندیم و فراموش شده یاد آوری می شود- ودر انتها دیدی کلّی از کتاب ها پیدا می کنیم.
    2- توجّه به جزيیات-این بار با دقًت بیشتری مطالب را مرور می کنیم.
    3- این بار به شکلی می خوانیم تا بتوانیم سؤالات تشریحی را بتوانیم جواب دهیم.
    اگر لازم بود دوره را تکرار می کنیم.
    لازم به یاد آوری است که یکی از دوره های زیست آزمون به این شکل برگزار می شود.
         روش دوّم:(مخصوص دانش آموزانی که از سال دوّم شروع به آماده شدن برای کنکور می کنند)
    -در این روش دانش آموزبعد از اینکه در طول سال درس هر فصل را مطالعه کرد، سوالات چهار گزینه ای آن موضوع را جواب می دهد.   
         روش سوّم:(مخصوص دانش آموزانی که دیپلمی غیر از تجربی دارند ولی مایل به شرکت در کنکور تجربی هستند)
      - این دانش آموزان کتاب سالهای دوم تا پیش دانشگاهی را می خوانند و سپس به مسئله کنکور می پردازند.یعنی روش اول را کامل و دقیقتر اجرا می کنند.دوره های این سایت می تواند کمک زیادی به دانش آموزان کند.
(افرادی دردرس خواندن موفق ترند که ازدرس خواندن لذت ببرند،پس درس خواندن را رقیبی برای تفریح خود ندانیم بلکه آن را در لیست تفریحات خود قرار دهیم)